EKOLOGIA

EKOLOGIA

Beno irakurlok, azken testu hau azkena izango da, hau da, lanaren amaiera.

Kudeaketa iraunkorra

Genetikaren gaiaz pixkat urrunduz, Ekologiara urretatuko gara. Oraingoan Al Gorek, bere dokumental "Una verdad incómoda"-an jorratzen dituen gaiak batez ere.
Hasteko ondoko grafika aztertu dezagun:
(CO2)

Berotegi-efektuaklima berotzen duen prozesu natural bat da, Lurraren hartu-eman erradioaktiboan parte hartzen duena. Atmosferan dauden berotegi-efektu gasek sortzen dute, batez ere ur lurrunak , karbono dioxidoak CO2._{. ozonoa (O3) eta beste gas batzuk. Ondorioz, eguzki-energia kopuru handiagoa geratzen da atmosferan harrapaturik, batezbesteko tenperaturak gora egiten du eta izpi kaltegarriak errazago erortzen dira Lurrera. Izan ere Eguzki izpiek ozono geruza lehen aldiz ondo igarotzen dute, baina lurrean errebotatzen dutenean, berriro zeharkatzeko adina indar ez dute, CO2 gehiegi metatuta dagoelako. CO2 maila adierazten du duela 400.000 urtetik orainaldira. Eta haren mailaren igoera azken hamarkadetan. Ikusi daitekenez duela urte batzuk arte, CO2 ren mailaren igoera ez zuen 300(ppm)-ra iritxi. Eta orain hori bikoizten ari gara.}

_{Marra urdinak}

_{Xelebrea da, bi grafikak ia berdinak direla haien artean, hau da, zenbat eta CO2 gehiago egon airean orduan eta tenperatura handiagoak edukiko ditugu.}

_{, Tenperaturen gorabeherak adierazten ditu mendeeta zehar. Eta baremo honek ere igoerak jasan ditu azkeneko hamarkadetan.Azkenik, puntu hori gaur egun CO2 maila adierazten digu, eta 50 urte barru, berdin jarraitzen badugu, iruditik aterako litzateke .}

_{Horrek, esan dudanez, ondorio latzak ekarriko lituzke, bai Lurraren klimaren aldaketa, ozono geruzaren suntsipena, eta beroak sortutako eraginarengatik poloak urtzen joango lirateke, urtzen ari dira, alegia.}

_{Hauek , orain, izugarrizko bolumena okupatzen dute, batez ere, lurraren gaineko izotzak, eta hauek urtu ezkero, itsasoko maila ikaragarri igoko litzateke, orain ezagutzen ditugun lurralde asko eta asko urazpian utziz.}

_{Horrez gain, poloetako izotzek, hotza mantentzen dituzte itsasoak eta haize-korronteak, beraz hauek urtzean, tenperatura askoz ere gehiago igoko litzateke.}

_{Azkenik, izotz masak animali, pertsona eta landare askoren bizileku dira, desagertu ezkero, bizileku gabe geratuko liratezke. Ikusi izan dira, hartz polarrak izotz masen bila igerian joatean eta ezer ere ez aurkitzean, ito egin direla uretan.
Grafiko honek erakusten du Izotz-masen murrizketa 1970.urtetik.}

_{BEROTEGI EFEKTUA KAUSAK ETA ONDORIOAK}

 _{Zuhaitz mozkorrak deitzen zaizkie irudi hontako landareei. Horren arrazoia; zuhaitz hauek permafrostaren gainean hazten dira, eta tenperatura handiagotzearekin beti izotz bezala dagoen lurzoru mota hau guztiz urtzen ari da,beraz lurzoru hori lokatz moduan geratzen da, horrek zuhaitz hauen oinarria ahultzen dute (berez, permafrostaren ur izoztuan egoten direlako asentatuak).}

_{Klimari dagokionez, gure planeta sistema bakarra da, Lurreko eremu guztian interkomunikatutak daude eta; Irudian ikusi daiteke nola ur korronteek duten eragina munduko alde batetik bestera.}

    _{Poloetako ur korronte hotzek, ekuatorera habiatu eta horko klima hozten dute,  eta ekuatoreko ur korronte beroek poloetara habiatzen dira horien tenperaturak epelduz. Ur korronteekin gertatzen de bezala, beste gauza askorekin ere berdina gertatzen da, hala nola, haize korronteak. Beraz lurreko toki batean gertatzen den gauza bat, beste puntako lurraldeak ondorioak ere jasango ditu, eta poloen kasuan ondorioak latzagoak dira.
    Horrek ondorio nagusi bat dakar Ekologiaren esparruan:  Ekuatore aldean bataz besteko 2ºC handitzen bada, poloetan 7ºC-ko aldaketa da, eta horrek izugarrizko eragin negatiboa du}

<sub>EKOLOGIA ETA GAINPOPULAZIOA
Ekologian eta zehazki  gizakiaren gainpopulazioa da, zenbat eta biztanleria gehiago orduan eta behar gehiago daude, beraz, naturaren esplotazio handiagoa, kontaminazio handiagoa  eta CO2-ren mailaren igoera handiagoa: kotxe gehiago, paper gehiago, janari gehiago etab... behar direlako.
EKOLOGIA ETA EKONOMIA
Aztertu eta ikusi behar den gaia Ekonomia da Ekologiaren munduan:
Egia da, ekologia suspertzea, prezio bat dakala gaur egun: kotxe elektrikoak garestiagoak dira, Kontsumo urriko bonbilak ere garestiago dira, Lurralde baten garapena naturaren esplotazioarekin ere zerikusia du, lehen gaiako produktuak lortzeko, Brasil eta Amanonaz basoaren kasuan  bezala . Horrez gain, biztanleriaren portzentai handia dagi gasolinaren salmentaren munduan lana egiten, edota asko kontaminatzen duten fabriketan lan egiten, eta hori murrizteak lanpostu asko galtzea ekarriko luke, beste gauzen artean.

Baina nik uste, bi hauen artean erabakitzerik ez dago, izan ere munduaren ongizatea eta beraz guztion ongizatea ez daka  preziorik, nahiz eta hasieran pixkat  garestia atera, luzera, mundua salbatu eta horko izaki bizidun guztien bizitza ziurtatuko genuke. Baina alderantziz egingo bagenu, kontaminatzen jarraitu dirua ez galtzearren, zertarako balioko liguke, gero mundu osasuntsu bat ez izatearekin? Edo kasu okerrenean, bizi ezin genukeen mundu bat izatearekin?
Zeuek erabaki...
KYOTO ITUNA

Wikipediak dioen bezala, UNFCCC-ren nazioarteko ingurumen protokoloa da, eguratseko berotegi-efektu gas kopurua estabilizatzeko helburua duena sistema klimatikoarekiko interferentzia antropogeniko arriskutsua galaraziko duen mailara.

Protokoloare zereginetako bat 6 gas taldeen maila murriztea da , hala nola karbonoa, metanoa etab..
Protokoloa 1997ko abenduaren 11n onartu zen, Kioto hirian egindako biltzarrean (Japonian). 2005eko otsailaren 16an sartu zen indarrean, 2004ko azaroan Errusiak onartu ondoren.
Kiotoko protokoloa betetzearen emaitzak:Berotegi efektua eragiten duten gasen isurketak gutxitzea, klima aldaketarik ez egotea,airearen kalitatea hobetzea,berriztagarriak ez diren baliabide energetikoak aurreztea, izan dira beste gauza askoren artean. (info)Gizakiak baditu baliabide zientifiko, tekniko eta industrialak karbonoaren eta klimaren arazoak konpontzeko.
Hori egia da, izan ere web honetan aurkitu ditzazkezue arrazoiak; http://www.madre-gea.com/2008/08/cuas-para-reducir-el-co2.html

Baina gehienetan motibazio eta interes falta dira hori ez egiteko, edo kasu batzuetan alferkeria hutsa. Askotan erosoago egiten zaigu kotxea hartzea bizikleta baino, 30' ko dutxa egitea, 10'koa baino, etxeko argiak piztutA uztea itzaltzera altxatzea baino, horri zurietan idaztea erabilitako orrietan baino, politagoak eta azkarragoak diren kotxeak erostea, labadora merkeena, etab...</sub>

_{Baina gauza txiki hori guztietan dago aldaketa. Gure esku dago.
Beno hau izan da nire lana, ta espero det gustatu izana.
Ikusi duzue gaur egun bai ekologia eta bai genetika izugarrizko garrantzia dutela gure bizitzan.}

Irudi hauek ,labur esanda, CO2-ren mailaren igoera azken urteotan . Gorabehera txiki horiek beti izan dira normalak (urtaroen oszilazioengaitik), baina gure kontaminazioarekin eta landa-esparruen murrizketarekin CO2 maila izugarri igo da (media) , azken urteotan.

Eta horrek Berotegi efektua deituriko prozesua areagotzen du:

Baina gehegizko efektu hau, CO2 mailaren igoerarengatik,arriskuan jartzen ditu


Aipatu dudan bezala, ondorio latzak dakar honek, eta hurrengo grafikoetan hori baieztatuko dut:
Beheko zenbakiak urteak (x1000) esan nahi dute: 400= duela 400.000 urte

_{Marra gorriak}