GENETIKA I

GENETIKA



Herentziari dagozkion fenomeno eta legeak aztertzen dituen biologiarenn atala da Genetika, Elhuyar hiztegi modernoak dioenez. Wikipediak, aitzitik, Genetika

 (+INFO)

　

Genetika berez, historiaurretik baino lehenagoko gauza da, baina genetikaren zientzia Gregor Mendel-i esker hasi zen. Oso labur esanda,bere saioen bidez organismoen ezaugarriak modu diskretuan heredatzen zirela frogatu zuen. Eta hori izan zen Genetika zientzia suspertu zuen aurkikuntza.

Horrek, izugarrizko eragina izan du gaur egungo pentsakeran, askok diote geneen garaian gaudela, edo bestela esanda, iraultza genetikoa gertatzen ari dela. Zergatik ote?

Lehenengo eta behin, nork ez du entzun gene bat ezaugarri jakin bat aldatu duela: guraso batzuek haien umearen sexua aldatu, gaixotasun bat eragingo duen gene bat modifikatu, etab...

Izan ere, gure ezaugarri asko eta asko gure Zelula guztietan dagoen kromosometako geneetan idatzita dago, eta gure gizartean dagoen arazo asko konponduko lituzke eta konpontzen ditu.

　

Hemen daude kasu batzuk:http://www.elpais.com/articulo/sociedad/limites/hijo/carta/elpepisoc/20011014elpepisoc_3/Tes
http://www.parasaber.com/familia/educar-ninos/nuevas-familias/otros/articulo/hijos-carta/4900/



Geroz eta gehiago kasu aurkitzen dira . Eta horrek hainbat ondorio ekar ditzake:http://www.venelogia.com/archivos/1531/
biologiaren diziplinetako bat izaki, izaki bizidunetan dagoen aldakortasunaren eta herentziaren zientzia dela dio.
Gaixotasunei dagokienez, ondorio onuragarriak izango lirateke. Bai, elikagai transgenikoak,Intsulina ekoizten dituzten behiak, bai haur-botikak: bere anai arrebaren gaixotasun kroniko bat sendatuko duen haur bat, laboratebian aztertu eta hautatua.







　　

　Azido desoxirribonukleikoa (sarri DNA edo ADN siglekin laburtua)

Are gehiago, zertaz dago osatua DNA-katea?

Ikuspuntu kimikotik DNA


[1] azido nukleiko mota bat da, organismo bizi guztien funtzionamendu eta garapenaren informazio genetikoa duena eta bere transmisioaren erantzuleanukleotidoen polimero bat da, hau da, polinukleotido bat. Polimero bat elkarrekin lotutako unitate sinple askoz osatutako konposatua da. DNAn bakoitza nukleotido bat da, eta aldi berean nukleotido bakoitza azukre (desoxirribosa), base nitrogenatu (adenina→A, timina→T, zitosina→C edo guanina→G) eta fosfato talde batez osatuta dago,DNA-re  base nitrogenatuen sekuentzian dago zelulak nola funzionatu behar duen adierazten duen informazioa, hau da mezu genetikoa. Gainera, DNAk izaki baten proteina guztien sorketa burutzeko beharrezkoa den informazioa du. Proteina baten eraketa gidatu eta horrela KARAKTERE bat zehazten duen DNA zati bakoitzari GENE deitzen diogu

 

　Laburbilduz, gu geuk, oso konplexu diren lotura eta komposatu KIMIKOZ eta horien prozesu FISIKOZ eratutako gizakiak gara

Prozesu Fisikoa:



 

Eta informazio hori interpretatuko dituztenak ERRIBOSOMAK izango dira, Kromosoman DNAren(bi kate elkarturik) tranksripzioa egin ondoren RNA deituriko kate bat sortuko du (kate bakarra). Erribosomek base-nitrogenatu hirukoteka(kodoika), itzuliko du informazioa. Kodoi mota(base nitrogenatuen sekuentziaren arabera) bakoitza, aminoazido bat kodifikatzen du. Beraz kodoi horien arabera, aminoazidoak ekarri eta elkarri lotuko dira. Proteinak osatu arte.



HOBETO ESPLIKATUKO DUEN BIDEOA:

. Eta esan dudan bezala, gene bakoitza bestearengandik desberdinduko duena, BASE NITROGENATUEN sekuentzian dago.Kasu pila bat aurki ditzakegu, eta geroz eta eraginkorragoak gure osasunerako, hala nola txertoen antzera jokatuko luketen elikagaiak etab...

Baina NON dago muga?

Hor sartzen dira ondorio kaltegarriak, ETIKARI dagozkienak, alegia.Orain,lehen etikoak kontsideratzen ez genituen gauzak onartzen ditugu. Aurrerapenei esker orain gure seme-alaben ezaugarri fisikoak aukeratu ditzakegu: begi urdinak izatea, intelegenteagoa. Honek gizaki perfektuaren bila joatearen ondorio da.Oraingoz hori ez dugu onartzen, baina nork esango digu ea berdin jarraituko duen ? Beste alderdi bat, klonazioa da, guztiz inmorala gaur egun. Baina oraingoz dauden aurrerapenekin lortu dute animali bat klonatzea, zergatik ez gizaki bat? Argi dago, norbaitek, ez urte askoren barru, tentazioan erori eta hain ezinezkoa ikusten dugun klonazioa egin eta ideia hori munduan zehar zabalduko du,klonazioa gauza onargarriagoa eginez.

　

　

　Gizakia: fisika ala kimika?Galdera hau, askok galdetzen dutena da. Zer gara fisikoak ala kimikoak?

Nire ustez galdera horren erantzuna hau izango litzateke: Biak



Kimikoa dela esaten det, gure ezaugarri guztiak gure kromosometan idatzita daude. Eta kromosomak DNAz eta proteinaz osatua daude. Eta zer da DNA?